aktualizacja: 2007-03-17 

 >> strona główna >> inwestycje >> o mieście >>  komunikacja >> komunikacja miejska >> galeria >> osiedla >>  turystyka >> historia miasta >> media >> linki >> o autorze >>

>> inwestycje planowane >> inwestycje w trakcie realizacji >> inwestycje zakończone >> inwestycje niezrealizowane >> inwestycje XX wieku >> inwestycje 2007 roku >>

najdawniejsze dzieje

Czasy od 4000 lat p.n.e do 1354 roku

Najdawniejsze dzieje

Od najdawniejszych czasów granicą Kotliny Sandomierskiej i Pogórza biegł szlak handlowy, prowadzący z zachodu na wschód, który w okolicach Rzeszowa krzyżował się z równie ważnym szlakiem wiodącym od południa poprzez Karpaty na północ, ku Bałtykowi. Dogodne położenie sprawiało, że tereny te zamieszkałe były przez ludzi już w czasach prehistorycznych.

Przeprowadzone w Rzeszowie i najbliższej okolicy badania archeologiczne pozwoliły ustalić, że już w epoce neolitu (4000 – 1800 lat p.n.e) osiedlały się tu ludy tzw. kultury ceramiki wstęgowej rytej i kutej. W Rzeszowie na terenie dzisiejszego osiedla Piastów odkryto największe ze znanych do tej pory skupisk tej ludności, liczące blisko 100 jam mieszkalnych. Były to grupy ludności osiadłej, rolniczej, czego najlepszym dowodem jest znaleziony przez archeologów kamień żarowy oraz odciski ziaren zbóż. W odsłoniętych jamach znaleziono fragmenty ceramiki, narzędzia kamienne, ozdoby itp. Wydobyto także narzędzia obsydianowe, które wyrabiane były z surowca występującego na terenach dzisiejszej Słowacji i Węgier. Świadczy to o istnieniu kontaktów handlowych z ludźmi zamieszkującymi południową stronę Karpat. Znalezione wyroby ceramiczne wykazują dużą różnorodność w zakresie sposobu produkcji i zdobnictwa.

Równie ciekawe wyniki przyniosły prace archeologiczne prowadzone na drugim końcu miasta, w rejonie Staromieścia. Na podstawie wykopalisk stwierdzono, że na terenie osiedlali się ludzie już w okresie neolitu, a później powstawały tu osady ludności z czasów kultury łużyckiej.

Tereny te były również zamieszkałe w okresie wpływów rzymskich i we wczesnym średniowieczu. Bogate materiały archeologiczne z tego okresu znaleziono w rejonie osiedla Tysiąclecia i osiedla Dwudziestolecia, w okolicy ulicy Wincetego Pola, w dzielnicy Staroniwa i w centrum miasta przy ulicach: Kazimierza Wielkiego, Baldachówka, Stefana Żeromskiego, a także w dzielnicy Pobitno. Bardzo ciekawym, unikalnym w południowej Polsce eksponatem archeologicznym jest żelazny miecz celtycki, znaleziony w 1957 r. w Wisłoku. Miecz ten pochodzi z okresu środkowego lateńskiego (300 – 100 lat p.n.e.). Znalezisko to, a także wcześniejsze, między innymi fragmenty ceramiki celtyckiej wydobyte w pobliskiej Boguchwale, świadczą o kontaktach zamieszkałej ludności z Celtami.

We wczesnym średniowieczu, począwszy od VII w. powstawały na tych terenach osady otwarte typu wiejskiego, a także duże grody obronne. W IX wieku ziemie te wchodziły w skład potężnego państwa Wiślan, a później państwa Piastów. Położone na pograniczu ówczesnej Polski, narażone były na ciągłe napady Rusinów, Węgrów, Połowców i Pieczyngów, a od XIII wieku Tatarów.

Początki Rzeszowa giną w mrokach przeszłości. Dokładnych danych o powstaniu miasta nie udało się do tej pory ystalić. Odkryte w rejonie obecnego Staromieścia ślady osadnictwa wskazują, że w okresie XI – XII w. istniała tu osada przypuszczalnie typu obronnego – gród wraz z osiedlem wiejskim. Osada zaczęła się z czasem rozwijać i dzieki położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych nabrała charakteru lokalnego targowiska. W ten sposób powstało przypuszczalnie przedlokacyjne miasteczko, które nazwę swą otrzymało prawdopodobnie od słowiańskiego imienia Rzech lub Rzesz. Świadczą o tym najstarsze zapisy, w których Rzeszów figuruje jako Rzeschow, Rzessow i Rzeczow.

W nieznanych bliżej okolicznościach, w pocz. XIV w. Rzeszów znalazł się w posiadaniu książąt ruskich.

czasy historyczne

Lata od 1354 do 1583 roku

złote lata

Wiek XVI -  XVII

czas klęsk i zaborów

Wiek XVIII - XIX

okres międzywojenny

Lata 1918 - 1939

okupacja hitlerowska

Lata 1939 - 1944

po wojnie

Po roku 1944

Źródło: Praca zbiorowa. Encyklopedia Rzeszowa, RS Druk, Rzeszów 2004, , Fotografie: J. Gajda,  fotografie własne

Ciekawostki: Początek XVII w. przyniósł miastu same klęski. W latach 1702 – 1735 przewalały się tędy wojska saskie, szwedzkie, rosyjskie i zwalczających się stronnictw polskich. Dowódcy z całą bezwzględnością ściągali z miasta wysokie kontrybucje, nie licząc się z możliwościami ich spłaty, a żołnierze dopuszczali się gwałtów i grabieży. Później Rzeszów znalazł się w zasięgu walk wznieconych przez konfederatów barskich. 13 stycznia 1769 r. w rejonie miasta oraz na wzgórzach pobliskiej wsi Pobitno doszło do bitwy między działaczami konfederatów barskich, a wojskami rosyjskimi. Miasto i zamek uległy częściowemu zniszczeniu. W trzy lata później, w wyniku rozbioru Polski, Rzeszów dostał się pod panowanie austriackie. Miasto stało się siedzibą obwodu administracyjnego tzw. cyrkułu.

>> najdawniejsze dzieje >> czasy historyczne >> złote lata >> czas klęsk i zaborów >> okres międzywojenny >> okupacja hitlerowska >> po wojnie >>

Copyright 2003 - 2007  © slavres